Heelkunde Oostendefoto

Spataderkliniek

Wat zijn varices (spataders)?

Aders zijn de bloedvaten in het lichaam die het bloed vanuit de weefsels terug naar het hart voeren.
In de benen z ijn er de oppervlakkige en diepe aders. Het bloed moet hier vaak tegen de zwaartekracht naar boven gepompt worden. Om terugval van dit bloed tegen te gaan zijn er klepjes aanwezig in de aders die als een ventiel het bloed enkel richting het hart voeren.

varices       varices

Spataders of varices zijn oppervlakkige aders waarvan de kleppen niet goed sluiten, men zegt ook wel insufficiënt zijn.

Als deze kleppen niet meer goed sluiten, valt het bloed terug met de zwaartekracht naar beneden waardoor de druk in de aders toeneemt. De aders gaan zo meer en meer uitzetten, waardoor op hun beurt dan weer de klepjes minder goed sluiten.


Ontstaan van spataders in oppervlakkig veneus systeem

De diepe aders zijn verantwoordelijk voor het grootste deel van de afvoer van het bloed. Wanneer echter de oppervlakkige aders het bloed terug naar beneden laten vallen, ontstaat er een overdruk in het been en gaan zich afvalstoffen opstapelen.

Dit kan aanleiding geven tot zware, vermoeide benen, zwelling, pijn, nachtelijke krampen en onrustige benen (restless legs). Indien deze overdruk langer bestaat zullen er na verloop van tijd ook huidveranderingen optreden (bruinverkleuring, eczeem) en na verloop van tijd zelfs slecht helende wonden of spontaan ontstane wonden die moeilijk genezen (ulcus). In een spatader kan ook gemakkelijk ontsteking met eventueel klontervorming optreden (flebitis of tromboflebitis).

Soms kan een spatader beginnen bloeden omdat de overliggende huid zeer dun is geworden en gemakkelijk wordt gekwetst.  

pigmentatie   Veneus-ulcus
pigmentatie                                                Veneus ulcus


TromboflebitisHet is dus niet enkel vanuit het esthetisch oogpunt dat men spataders moet laten nakijken en eventueel behandelen, maar vooral om verwikkelingen te vermijden.

In het been zijn er 2 grote (iets dieper gelegen) oppervlakkige takken; de vena saphena magna (of ‘grote oppervlakkige ader’) die langs de binnenzijde van het been verloopt en in de diepe ader uitmondt ter hoogte van de lies. Dan is er nog de vena saphena parva (of ‘kleine oppervlakkige ader) die langs de achterzijde van het onderbeen loopt en in de kniekuil in de diepe ader uitmondt. Als het klepje ter hoogte van de uitmonding in de diepe ader ook niet goed werkt ontstaat er stilaan een uitgesproken insufficiëntie van de klepjes in de kleine of grote oppervlakkige ader die belangrijke klachten kan veroorzaken.  
Tromboflebitis

saphenous

Great saphenous vein= vena saphena magna                         Small saphenous vein= vena saphena parva 

 

Soorten spataders?
  1. Teleangiëctasieën, spider naevi, ‘spinnekopjes, ‘gesprongen adertjes’; Dit zijn hele kleine adertjes zeer oppervlakkig in de huid die een onesthetische blauwverkleuring van de huid geven.

  2. teleangiëctasieBehandeling van deze is louter om esthestische redenen en kan met sclerotherapie (‘droogspuiten’: zie hieronder). Hierbij gaat men met een heel klein naaldje vloeistof in de ader spuiten om deze te doen verdwijnen. Behandeling kan ook door middel van laserbehandeling.  

     

    teleangiëctasie

     

  3. De klassieke varices of spataders: de typische kronkelende aders die op het been liggen en door velen als zeer onesthetisch ervaren worden. Dit zijn zeer oppervlakkig lopende takken.  

    spatader
    spatader
  4. ‘inwendige spataders’ of stamvaricose: hiermee bedoelt men de grote oppervlakkige aders (vena saphena magna en parva) , die wat dieper verlopen en daardoor niet altijd zichtbaar zijn als spataders, maar wel veel klachten kunnen geven.

  5. Perforanten zijn verbindingen tussen de diepe en oppervlakkige aders. Wanneer de klepjes van een perforant insufficiënt zijn kan er ook plaatselijk een zeer grote overdruk ontstaan waardoor belangrijke klachten en belangrijke oppervlakkige spataders kunnen ontstaan.
Behandelingsmogelijkheden?

Vooraleer met een behandeling te starten zal er eerst een Duplex (kleurenechografie) gedaan worden op de consultatie om na te gaan wat de oorzaak juist is van uw spataders, hoe ze lopen en dus hoe ze het beste te behandelen zijn. Ook zal er nagekeken worden of de diepe aders normaal zijn. Indien nodig zal ook de bloedaanvoer (slagaders) nagekeken worden

duplex
Duplex

  1. steunkous:
    Een steunkous zal door de druk die ze geeft de oppervlakkige spataders samendrukken en opnieuw het bloed van beneden naar boven stuwen. Afhankelijk van de oorzaak en plaats van de spataders zal men een kniekous of een lange kous moeten dragen. Steunkousen bestaan tegenwoordig in veel verschillende maten, stoffen en kleuren, maar moet men wel precies laten aanmeten in een hierin gespecialiseerde winkel of apotheek. Steunkousen kan men preventief dragen of zijn er voor hen die geen heelkundige behandeling wensen of kunnen ondergaan. Ook bij dikke benen door vochtopstapeling, zeker als dit het gevolg is van slechte lymfe afvloei (lymfoedeem) of bij slecht functionerende kleppen van het diep adersysteem (bv. na een diepe veneuze trombose).  

    steunkous
    steunkous
  2. sclerotherapie (‘droogspuiten’):
    Hierbij gaat men met een heel klein naaldje vloeistof in de ader spuiten om deze te doen verdwijnen. Deze vloeistof gaat de bloedvatwand doen verkleven waardoor er geen bloed meer kan instromen. Dit is een uitstekende behandeling voor de teleangiëctasieën (of ‘gesprongen adertjes), en dan om esthetische redenen. Ook wat grotere spataders kan men zo behandelen.

    Sclerotherapie
    Sclerotherapie

    Er bestaat voor het behandelen van de teleangiëctasieën (‘gesprongen adertjes’) ook een mogelijkheid voor gebruik van laser in plaats van sclerotherapie (‘droogspuiten’). Dit is een ander soort laser dan dewelke men gebruikt om de grote spataders operatief te behandelen. Dit wordt net zoals de sclerotherapie ook op de consultatie verricht.

  3.  Flebectomies of ‘Mülleren’:
    Dit is de term voor het chirurgisch verwijderen van de oppervlakkige spataders. Hierbij gaat men via een heel klein sneetje van 1 tot 3 millimeter (afhankelijk van de grootte van de spatader) met een haakje de ader opvissen onderhuids en zo uittrekken. Al de oppervlakkig gelegen takken zal men zo verwijderen.
     
  4. Stripping:
    strippingDit is de term voor de klassieke operatie voor ‘inwendige’ spataders waarbij men een sneetje maakt in de lies of de kniekuil, de ader afbindt waar deze in de diepe ader uitmondt en vervolgens de ader volledig zal uittrekken door het opschuiven van een stripper hierin. Aangezien men tijdens de operatie ook gebruik kan maken van de echografie waardoor men de ader exact kan lokaliseren, kan men de sneetjes tot een minimum beperken.






  5.  Perforanten:
    Wanneer de oorzaak van de spataders een slechte klepwerking van de perforant is kan men deze op 2 manieren behandelen:
    • een klein sneetje maken ter hoogte van deze perforant en de verbinding van het diepe adersysteem met het oppervlakkige adersysteem onderbinden.
    • vaak (niet altijd) kan men ook de perforant gaan dichtbranden met de laser.


  6. Laser:
    Dit is de nieuwe behandelingsmethode voor ‘inwendige’, wat dieper gelegen spataders waarbij men niet meer moet snijden in de lies (of knieholte). In plaats daarvan wordt de spatader aangeprikt in het been en vervolgens de lasercatheter opgeschoven in de ader zelf, waarna men deze toebrandt. Deze wordt dan niet meer uitgetrokken, maar zal na verloop van tijd verschrompelen.

    Het voordeel van deze techniek is dat er geen snee in de lies (of knieholte)gemaakt wordt, waardoor de pijn sterk verminderd en de kans op een ontsteking van deze wonde niet voorkomt.Ook wordt de ader hierbij niet uitgetrokken waardoor minder hematoomvorming (‘blauwe plekken’) en dus minder pijn.

    Bij deze techniek dienen wel, net zoals bij de stripping, ook de oppervlakkig lopende spataders met kleine sneetjes verwijderd te worden (flebectomies).

    laser
    laser

  7. Recidief (‘teruggekomen spataders’):
    Men kan na een vroegere ingreep voor spataders opnieuw spataders ontwikkelen. Meestal heeft dit te maken met andere oppervlakkige aders in het been waarvan de kleppen na verloop van tijd ook niet goed meer werken. Zeldzaam kan het zijn dat er vanuit de lies of de kniekuil zich over de jaren nieuwe adertjes gevormd hebben die dan opnieuw spataders gaan vormen.

    Bij een recidief zal men dus op voorhand heel goed met de Duplex (kleurenecho) nagaan wat de juiste oorzaak is, om zo de mogelijke/ beste behandeling af te spreken.
Nabehandeling na chirurgie (ook de laser!):
  • Het is de eerste weken afgeraden langdurig te staan of te zitten. Bij zitten legt men de benen best in hoogstand. Stappen mag men de dag na de operatie zonder problemen doen.
  • Gedurende 1 week dragen van een steunkous of steunverband dag en nacht om nabloeding te vermijden en de verbanden op hun plaats te houden. Na deze week kan men zo nodig nog gedurende enkele weken overdag de steunkous dragen.
  • Gedurende 10 dagen spuitjes om klonters in de diepe aders te vermijden (wat in de volksmond verkeerdelijk als ‘flebiet’ wordt benoemd)
  • Gedurende enkele dagen nemen van een ontstekingsremmer en dan voornamelijk bij de laser om een overdreven ontstekingsreactie tegen te gaan.
  • Een gewone pijnstiller met Paracetamol (‘Dafalgan’) kan men samen met deze ontstekingsremmer innemen indien nodig.
  • Aspirine of aspirinepreparaten werken bloedverdunnend en moet men vermijden als pijnstiller.
  • Vaak ontwikkelen zich hematomen (blauwe plekken) in het operatiegebied. Deze kan men na 1 week) eventueel inwrijven met zalf tegen blauwe plekken.
  • Bij de laserbehandeling kan er pas na enige dagen pijn optreden ten gevolge van de ontstekingsreactie, over het verloop van de ader. Hiervoor neemt men dan best een ontstekingsremmer in of kan men plaatselijk ijs leggen.
  • Ter hoogte van de flebectomie wondjes kan er nabloeding optreden de eerste dag. Hiervoor dient men enkel het been in goede hoogstand te leggen en plaatselijk extra druk geven met bv. Een windel (bovenop de steunkous of het steunverband).  

 

Dagziekenhuis

Vaak kan de ingreep via dagziekenhuis gebeuren.

Uitzonderingen zijn:

  • Indien u de dag van de ingreep niet op hulp kunt rekenen van derden
  • patienten met een onderliggende aandoening zoals bv. een ernstige hartkwaal. In dit geval zal men in samenspraak met de huisarts of specialist (hart-/longspecialist, …) beslissen of een nacht hospitalisatie of bijkomende medicatie noodzakelijk is.

 

Preoperatief:

Indien de ingreep onder algemene of regionale (ruggenprik) verdoving gebeurt, zult u op voorhand bij de huisarts afhankelijk van de leeftijd of voorgeschiedenis een bloedname/elektrocardiogram moeten laten uitvoeren. Eventueel is ook een foto van de longen noodzakelijk .

 

Veel gestelde vragen/ bemerkingen/misvattingen:

 

  • als je er geen last van hebt, moet je spataders niet behandelen’.

    Bij belangrijke spataders ontstaat er een overdruk in het been en gaan zich afvalstoffen opstapelen. Indien deze overdruk langer bestaat zullen er na verloop van tijd ook huidveranderingen optreden (bruinverkleuring, eczeem) en na verloop van tijd zelfs slecht helende wonden of spontaan ontstane wonden die moeilijk genezen (cera).
    In een spatader kan ook gemakkelijk ontsteking met eventueel klontervorming optreden (flebitis of tromboflebitis). Soms kan een spatader beginnen bloeden omdat de overliggende huid zeer dun is geworden en gemakkelijk wordt gekwetst.
  •  ‘waarom spataders behandelen, ze komen toch terug’.

    In het been is er een heel groot netwerk van oppervlakkige aders aanwezig. Aangezien men tegenwoordig voor een operatie een Duplex (echografie) doet, kan men duidelijk zien welke aders spataders zijn en welke niet. Men zal dan ook enkel de spataders behandelen. Uiteraard is het mogelijk dat andere oppervlakkige aders over verloop van jaren, ook slechter functionerende kleppen ontwikkelen en spatader worden.  

  • ‘ als mijn aders worden uitgehaald, heb ik dan nog wel genoeg aders over?’

    In het been is er een zeer uitgebreid netwerk van oppervlakkige aders aanwezig. Om het bloed terug naar het hart te pompen, zijn het de diepe aders die het grootste werk verrichten. Er zijn dus meer dan genoeg andere oppervlakkige aders om het werk over te nemen van de verwijderd ader. En aangezien de spatader het bloed juist weer naar beneden laat vallen, zal de bloedsomloop door het verwijderen van de spatader juist verbeteren.
  • kan men met de laser niet ook de oppervlakkige aders behandelen in plaats van deze operatief te verwijderen of droog te spuiten?

    De laser die gebruikt wordt voor de behandeling van spataders wordt enkel gebruikt om de grote, dieper gelegen spataders toe te branden. Wanneer men oppervlakkig gelegen takken gaat ren gaat men de huid beschadigen. Er bestaat voor het behandelen van de teleangiëctasieën (‘gesprongen adertjes’) ook een mogelijkheid voor gebruik van laser maar dit is een ander soort laser.

 

Downloads

- Praktische raadgevingen bij spataders (PDF-bestand)
- preventieve hygiënische maatregelen bij spataders (PDF-bestand)
- preventiemaatregelen om trombose (klonters) in de benen/longen te vermijden bij lang reizen (PDF-bestand)  

 

 

Copyright

Vorige paginaDeze pagina uitprinten

 BYS